68. ΜΕΓΑ, ΚΑΙ Π ANT ΩΦΕΛΙΜΟΝ ΛΕΞΙΚΟΝ. ΟΠΕΡ ΓΑΡΙΝΟΣ, ΦΑΒΩΡΪΝΟΣ, ΚΑΜΗΡΣ, Ο ΝΟΥΚΑΙΡΙΑΣ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ, ΕΚ ΠΟΛ- ΛΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ, ΚΑΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΟΝ ΣΤΝΕΛΕΞΑΤΟ. MAGNVM AC PERVTILE DICTIONAR1VM. QVODQVIDEM VARINVS PHAVORINVS CAMERS NVCERINVS EPISCOPVS EX MVLTIS VARIISQUE AVCTORIBVS IN ORDINEM ALPHABETI COLLEGIT. [Au f. 544 r0.] To μέγα τοϋτοκαί πάνυ ώφέλψ,ον λεξικόν, ό'περ δ ευ- λαβέστατος, σοφώτατός τε και λογιωτατος Βαρΐνος φαβωρϊνος κάμτιρς δ νουκαιρίας επίσκοπος, πολλώ τε συν πόνω και πλείστη επιμέλεια, εκ πολλών και διαφόρων βιβλίων κατά στοιχεϊδν σϋνελέξατο, ηδη συν θεώ έν ^ώμη πέρας εϊληφεν · άναλώμασι μεν, τοις αΰτοΰ · χαλκοτύποις δε γλυφίσι, πόνωτε και επιδιορθώσει, Ζαναρίου καλλιεργίου τοΰ κρη- τός · τών λογίων ανδρών χάριν, και λόγων ελληνικών έφιεμένων. Έτει τώ από της Χρίστου γεννήσεως, Χιλιοστώ, πεντακοσιοστώ τε, και εί- κοστώ τρίτω · Σκιρο[φο]ριώνος, τετάρτη φθίνοντος. Ή τών τετραδίων πάντων της βίβλου κατά τάξιν ακολουθία, αΰτη oot φίλε · Α.Β.Γ.Δ. Ε.Ζ.Η.Ο Ι Κ Λ.Μ.Ν.Ξ.Ο.Π.Ρ.Σ.Τ.Τ.Φ.Χ.Ψ.Ω. ΑΑ. ΒΒ. ΓΓ. ΔΔ. SE1ZIEME SlECLE. 175 EE. ZZ. HH. ΘΘ. II. KK. ΛΛ. MM. NN. ΞΞ. ΟΟ. ΠΠ. PP. ΣΣ. TT. ϊϊ. ΦΦ. XX. ΨΨ. ΩΩ. AAA. BBB. ΓΓΓ. ΔΔΑ. EEE. ZZZ. HHH. ΘΘΘ. III. KKK. AAA. MMM. NNN. ΞΞΞ. ΟΟΟ. ΠΠΠ. ΡΡΡ. ΣΣΣ. TTT. ΎΥΎ. "Απαντά είσι τετράδια; πλην του Α.Η.Ξ. πενταδίων„ και τοΰ Θ.Ν, τριαριών. In-folio de 1 f. non ehifj're et 514 IT. cbiffres. Sur le titre et au r° du dernier f. on voit l'aigle de Gallergi, semblable a celle du Pindare (vov. p. 129). Lcs cxcmplaires bicn conserves de ce livrc sont exccssivement rares. Vend. C9 fr. bel exemplaire en deux volumes, relies en peau de trttie, Goultard; 80 fr. Larcbcr; 6 liv. 6 sh. Roxburghc; 64 fr. 55, Bosquillon; 72 fr. bel exemplaire, en 1824, el beaucoup moins clier depuis. Bibliothcque nationale de Paris, X 457 (Inventaire, X 159). Immediatement au-dessous du titrc (f. non chiffre, r°), on lit les trois epigrammes suivantes. ΙΩΑΝΝΟΥ TOY ΛΑΣΚΑΡΕΩΣ. κ Ή βίβλο; [Λεγάλν) [Λεν, άπείριτα δ' δτσα κε'κευθεν. 'Αλλά τίνος; » « Μεδίκων τήνδ' έπόνει τρόφιμος: » « Τίς δ' ούτος; φιλέει πολέας, xojjtiei τε θαητον εΰααΟίην κατάγον δώαα κλυτών Μεδίκων. » α Τοιγάρ έγών έποίευν και ά|/.είψο'Λχι ο'ιά [α' έρωτας. » « Τίς; πόθεν, ήέ τίνων: » « Είπα τίνων · Μεδίκων. » « Οιδα τόδ', άλλ' "Ελλην; » κ "Ελλην δοκέω. » « Φορέουτιν ημεδαποί δ' άλλοι'; » « Αύσονίων γονε'ων. » α Πώς "Ελλην ; » « ΠεδοΟεν · τεκ'-ΐηριον έλλαδικαί (uoi ιπουδαί1 ¦ και δ' άλλως, ε'ίρεο Πυθαγόρην Εϋφόοβου ψυχην πώς ελλαχεν, εί θέαις ειπείν · ώδε Βαρΐνος εφυν Γραικός έν Οίνοτρίω. » « Πείθεις. Σοί τε χάρις καλά λείψανα θέσπιδος αΰδης όλλυαένων Δαναών τηδ' έπινγ)σα;χένω. » Ι. Dans le Recueil des Epigrammes do, Janus Lascaris, ce passage a cte ainsi modiiie : llriAftev τ»ν„κίΐΛΐ>.ο(ι έλλοΛίκαϊσς Σπουδαϊ;. 176 BIBL10GRAPHIE HELLENIQUE. ΑΓΓΕΛΟΓ TOT ΠΟΛΙΤΙΑΝΟΥ. Ελλάδι τοϊ; Ιδίοις πεπλανημένη έν λαβυρίνθοις ου μίτον, άλλα βίβλον προυθετο δαιδάλεον', ούχ Έλλην, Ίταλος δε Βαρϊνος ' κουτί γε θαϋμα, εϊ γε νέοι την γραϋν άντιπελαργέομεν. ΣΚΙΠΙΩΝΟΣ TOT ΚΑΡΤΕΡΟΜΑΧΟΤ. Βίβλον δ γραμματικής έργώδεα τηνδε πονησας, Έλλησιν φρονέων Ισα, Βαρΐνος έην ¦ δ; τέχνης τε λύων γρίφους άμα και λαβυρίνθους, ηγητης χαλεπής γίγνεθ' άπασιν δδοϋ. Θαρραλέως βάτε δη ταύτην, νέοι ήδέ γέροντες, Έλλάδ' ες αΰτην ήδ' Ίταλίηθεν άγει*. Μηδένα δ' εντεύθεν μηδέποτε λησεται ημών · τοις δ' αυ ταϋτα σοφοΐς πας τις όμοιος εση ' όσσα μαθεϊν δ' άρα τις ζητήσει, τόσσα καΐ εζει, καΐ τοΰ εχειν εσται πασι μέτρον το θέλειν. Au-dcssous de ccs dpigrammcs ct de la marque de Callcrgi, se trouve 1'avis suivant. Leonis X, P. M., littcris cautum est, nc quis possit hoc Varini Phauorini Episcopi Nuccrini Magnum Dictionarium improssum per Zachariam Calicrgi Cretcnscm, per decennium imprimere, aut ucnundarc, sub poena cxcomunicationis lata? scntentise, & amissionis librorum. Au verso du litre, on lit cctte epitie dedicatoire : BAPINOS ΚΑΜΗΡΣ, Ο ΝΟΤΚΑΙΡΙΑΣ, TQ ΜΕΓΑΛΟΠΡΕΠΕΣΤΑΤΟ ΤΕ ΚΑΙ ΑΙΔΕΣΙΜΩΤΑΤρ ΙΟΤΛΙΟ ΚΑΡΔΙΝΑΛΙΟ ΤΟ ΤΟΝ ΜΕΔΙΚΟΝ ΧΑΙΡΕΙΝ. Έάν τίνες πάνυ ευ πεπονθότες καί μεγίστων ώσιν αγαθών μετε- σχηκότες, τω εύεργετησαντι δε την όφειλομένην μήτ' απονέμοντες 1. Lc lexle original donnc, par crrcur, οοαδάλοεν {tic), qui ne pourrait itrc conserve que ti la mesure pcrmettait de substitucr βιβλίον a βίβλον, dans lc premier lumisticlic. 2. Lc premier hemislichc csl ainsi conju dans Γ original : Έλλάϊ' tic οΰτήν, ηίί, re qui constituc unc double fautc centre la mesure. SEIZIEME SIECLE. 177 μήθ' όμολογουντε; χάριν, οΰτοί [/.οι δοκουσιν εικότω; το της αχαρι- στίας όνειδος και την τών ανθρώπων κακολογίαν όφλισκάνειν. Ε'ι ούν εγώ, τριάκοντα ηδη ετη τών Μεδίκων τρόφιμος γεγονώς, και τοσούτον ύπ αυτών ευεργετηθείς τών καλών τε κάγαΟών, ών τυγχάνω έχων, οΰδεμίαν μνήμην ποιησαιμι, και τα τροφεία αΰτοΐ; jjlvj άποτίσαιμι, δικαίως αν νομιζοίμην είς εκείνων εγώ. Τοιγαροϋν, 'ίνα [α*/] τών μεγίστων αχάριστος δόςω ευεργεσιών, ά τε δύναται ποιώ, και τιμώ σε, ω αίδεσιμοίτατε Ιούλιε, τούτοις οΐς τυγχάνο) δυνάμενος. Άλλοι δέν όσοι μου πλουσκότεροι και εΰπορώτεροί ε'ισι, τιμιώτατά σοι χρήματα και μέγιστα; δώσουσι δωρεάς. Έγώ δέ, αποθανόντος Λέοντος τοΰ δεκάτου, μεγίστου άρχιερέως, σοι τω έν ττ, γ·?, μοι ώσπερ θεώ άπολε- λειμμένω, τα; πάσας μου και πάντας αγρυπνίας και πόνους, ους, πλείστην έπιμέλειαν ποιούμενος έν τώ την πάλαιαν σου καί βελτίστην βιβλιοθηκην ιχεταχειρίζεσΟαι, ετι τε καί έν τφ ταΰτα πάντα έκ πολλών καί διαφόρων γραμματικών συλλέγειν τε καί θησαυρίζειν, έπόνΥ,σα, άνατίθημι · βουληθεί; τε καί προνοηθείς τουτοισί, προς σε εΰνοϊκώ; διακείμενος, τών της μεγαλοπρεπέστατης οικίας σου πασών αρετών μνημεϊον καταλιπεΐν. Περί γάρ τη; εις τον θεόν σου ευσέβειας καί δικαιοσύνης, καί της εις απαντάς έλευθεριότητος, καί τών άλλων πάντων της μακαρίας σου ψυχής άγαθοΊν, καί, ει πολλά διαλεχθησομαι, οΰδε πολλοστημόριον άψάμενος διαφανοϋμαι. Φεϋ της θαυμαστής ευδαιμονίας! καί του πλήθους τών αρετών, ας οί θεοί ένέσταξαν καί έ/αρίσαντο ττ, ψυχτί σου! Ού τολμώ, νή τον λόγιον · μάλλον δε φοβούμαι λέγειν, μη κολακευτικώς προς σέ εχειν φαίνωμαι. "Οσα γάρ άγαθα, καί δσας χάριτας οί θεοί τοις άλλοις πασιν έδωρήσαντο άνθρωποι;, ταϋτά σοι πάντα διϊσχυρίζομαι εκείνους δεδωκέναι' καί ως σωρηδόν πάντα συλλαμβάνειν, περί Ιουλίου τοϋ καρδιναλίου τών Μεδίκων εκείνο λέγεσθαι, δπερ περί άλλου λέγεσθαι μη δυνηθείη. Άλλ' επειδή, αΐδεσιμώτατε Ιούλιε, είχόμην αν Γσως τφ γελοίω, έπιδειζάμενό; σοι την πολλην εύνοιαν, ην έκ πολλοϋ προς σέ εχο»ν διατελώ, ει μη δηλώσαιμι ετι καί την αίτίαν δι' ην ταΰτα συνελεζάμην. Έωράκώς γαρ πάντας τοΰ; ττ,ς ελληνική; γλώττη; έζηγητά; τε καί ιιιιπ.ιΐΜ.ΐΜΡΐιικ ilf.U.KMQUf:. \Ί 178 UIBLIOORAPHIE IIELLENIQUE. εραηνευτάς, ΐοϊα, και jay) συλλήβδην και όαοϋ, i προς την των ποιητών τε και ρητόρων έξήγησίν τε και έραηνείαν συντείνει τε και ποιεϊ, συλλέξαι, άλλα τούτων τόν ;χεν τας ποιητικας «χόνον λέξεις, άλλον δε τας ρητορικάς, και αΰτάς είς πολλά και διάφορα βιβλία διηρη|Αένας, καϊ δια τοϋτο πολύν τοις σπουδαίοις πόνον έαποιεΐν, διέγνωκα πάντα, κατά δύνα;./.ιν, τα εις πολλά διεσπαρ4αένα ε'ις εν συναγαγεϊν, προς την των σπουδαύυν και φιλολόγων ώφέλειαν. Τοϋτο δέ, οΰχ ώς φιλότιμος ων και άαείνων εκείνων, άλλα ώς φιλέλλην και φιλόπονος, ώσπεο και έτι νέοι όντες τό της ΆααλΟείας Κέρας, Πέτρω. τω αακαρίω του άδελφώ, άνατιθέν, έςεπονησχ^εν. "Έξουσι τοιγαροϋν, ω α1δεσΐ{Αώτατε Ιούλιε, ένεκα σου και της εΰδαΐ'Αονεστάτης ;χνη;Λης Λαυρεντίου δοϋκα, τοϋ άνεψιοϋ σου (εις Xpitfw γάρ άιχφοϊν ταϋτα πάντα συνελεξάαην), και άλλοι πάντες, οι βουλόαενοι προς τά ελληνικά γρά·ζαατα σπουδάζειν, οΰ ιχ,όνον πασών τών λέξεων έρριηνείαν, άλλα και των ποιητών και ρητόρων έζήγησιν καϊ διάνοιαν. Οΰ γάρ λεξικόν jaovov, άλλα και πάσης της έλλάδος φωνής ΰποι/.νή[Αατα, αναγκαιότατα τοις προς τά γρά«.(/.χτα προσέ/ειν βουλοιχένοις, έκδίδο;ι.εν. "Κρρωσο. Yamncs Phavorinps Gamers, c'csl-;i-dirc (ϊγακιμι de Kavcra, pros Camerino (en Ombrie), fut clevc dc Janus Lasearis el d"Ange I'olilien. Knlre fort jeiine dans la congregation clc S. Sylveslrr, de I'nrdrc ile S. Ik-noil, il devinl, en 151$, direclcur ilc la Itil>liolliet|iic Mctlicis a Florence. Κιι Ι5Ι4, il fill nomine par Leon X, «lout il avail ele Inn des prcceptcurs. eveqtic dc Nocera, ct conserva cc postc jusqii'cn 1557, cpoquc tie sa niorl. Sa principale publication esl le Thesaurus Cornucopue (Veliisc, Aide. 1496, in-folio), en Iclc diiqucl on lil diverse* pieces dc vers, el iinlannnent re quatrain d'Arisloluile A|>ostnlios : vi>imimir.\or mr aiiosthviaoi-. Sho-jSokmv ίνεχεν Ρνάρινος ήλ-,Λε x*i=ov ΚύσταΟίονι χάλληιν άνΟεα ορεψόμενος ¦ λείρια δ' ήμερόεντα πονήσα; είλετο ταΟτα, » -ροτιΟείς γε λέγε. τΛηη - 4όμήν λίβετε. MARS 1524
ΓΑΡΙΝΟΣ,ΦΑΒΩΡΪΝΟΣ, ΚΑΜΗΡΣ

ΜΕΓΑ, ΚΑΙ ΠANΥ ΩΦΕΛΙΜΟΝ ΛΕΞΙΚΟΝ

  1. Βιβλιογραφικό Λήμμα
  2. ΜΕΓΑ, ΚΑΙ ΠANΥ ΩΦΕΛΙΜΟΝ ΛΕΞΙΚΟΝ